Instytucja sądowego wyłączenia wspólnika spółki jawnej uregulowana została w art. 30 § 2 kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z postanowieniami tego przepisu pozbawienie wspólnika prawa reprezentacji spółki może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

Kto może wystąpić z żądaniem ?

Uprawnionym do wystąpienia z żądaniem pozbawienia wspólnika prawa reprezentowania spółki, czyli legitymowanym czynnie, jest każdy wspólnik. W tym przypadku nie ma znaczenia czy wnoszący pozew ma prawo reprezentacji spółki czy też nie ma takiego prawa, bowiem przyjmuje się, że wystąpienie z takim żądaniem do sądu nie stanowi czynności wchodzących w zakres reprezentacji.

Porównaj: Jak pozbawić wspólnika spółki jawnej możliwości działania?

Kogo należy pozwać?

Pozwanym w sprawie o pozbawienie prawa reprezentowania spółki, czyli legitymowanym biernie, jest wspólnik, któremu ma być odjęte prawo do reprezentacji spółki.

Kiedy dopuszczalne jest wystąpienie z żądaniem pozbawienia wspólnika prawa reprezentacji?

Pozbawienie wspólnika spółki prawa reprezentacji będzie możliwe tylko w przypadku zaistnienia ważnych powodów. Do ważnych powodów zaliczyć możemy wszelkie okoliczności dotyczące wspólnika, które powodują, że nie może on reprezentować spółki bez uszczerbku dla jej interesu takie jak: choroba psychiczna, nieudolność, brak należytej dbałości o interesy spółki, nieuczciwość względem kontrahentów narażająca na szwank reputację spółki a także inne okoliczności, które nie leżą po stronie wspólnika. Do tych drugich zaliczyć można zaistnienie sytuacji gdy dalsza reprezentacja spółki przez wspólnika nie daje się pogodzić z jej interesami np. z uwagi na zmianę profilu działalności prowadzonej przez spółkę. Dodatkowo ważne powody wyłaączenia mogą być doprecyzowane w umowie spółki.