Spółka kapitałowa

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jak również spółka akcyjna należą do kręgu spółek kapitałowych. To oznacza, że charakteryzuje je pewien stopień rozdziału kapitału i funkcji menedżerskich. Odmiennie niż w spółkach osobowych wspólnicy nie uczestniczą z racji swojego wkładu w zarządzaniu działalnością spółki. Zadania te przejmuje bowiem zarząd, będący organem spółki. Oczywiście członkiem zarządu może być wspólnik, jednak nie zawsze jest to zasadą.

Jakie zagrożenia?

Wśród zadań zarządu należy wymienić nie tylko dbanie o interes spółki i jej wspólników, lecz również o bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Ta druga funkcja przejawia się m.in. w obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka stanie się niewypłacalna. Członkowie zarządu ponoszą także odpowiedzialność za zobowiązania spółki, jeżeli egzekucja z jej majątku okaże się bezskuteczna.

Stąd też zarząd jako organ spółki jest w pewnej mierze niezależny od wspólników, którzy poza nielicznymi uprawnieniami osobistymi (jak przeglądanie dokumentów, czy ksiąg i żądaniem wyjaśnień), sprawują kontrolę nad spółką w ramach organu właścicielskiego, jakim jest zgromadzenie wspólników lub w ramach organu nadzorczego (rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej).

Nadzór ten często ma charakter następczy. Przeważnie dotyczy bowiem tego co zarząd już uczynił, a nie tego co ma uczynić. Zgromadzenie wspólników z mocy przepisów ustawy rozpatruje  bowiem sprawozdanie zarządu z działalności w poprzednim roku obrotowym. Niewiele jest jednak sytuacji, w których zgromadzenie bierze udział z mocy ustawy w podejmowaniu ważnych decyzji gospodarczych w trakcie roku obrotowego.